Grupi Bosch+Bosch uručena Likovna nagrada “Foruma”

Direktor novosadske Izdavačke kuće „Forum“ Gabor Virag u petak je u Gradskom muzeju uručio Nagradu za likovnu umetnost ove kuće koju je za 2019. godinu dobila grupa Bosch+Bosch.

U ime grupe Bosch+Bosch nagradu je primio Balint Sombati i predao ju je direktorici Gradskog muzeja u Subotici Aniko Baba Mihajlović sa željom da se nagrada priključi kolekciji radova grupe Bosch+Bosch koja se nalazi u muzeju.

“Želeo bih da napravim paralelu između ove večeri, odnosno predaje nagrade i dadaističke večeri jer delovanje grupe u istorijskom smislu čini kontinuitet, bez obzira što mi onovremeno nismo ništa pouzdano znali o dešavanjima 1922. godine. Samo se šuškalo o tome i sve dok Marija Cindori Šinković nije prostudirala taj matine to je sve ostalo nama nepoznato. Istakao bih srednje-istočno evropski tj. internacionalni karakter tih umetničkih strujanja. Subotica je u tom smislu u dva značajna trenutka, 1922. i 1972. godine, postala deo evropske i svetske umetnosti bez obzira što naša delatnost nije adekvatno vrednovana u lokalnim okvirima kulturnog miljea grada”, izjavio je za naš sajt Balint Sobmati.

Sombati je najavio veliku retrospekciju grupe zakazanu za jun 2022. godine na kojoj će u češkom gradu Olomucu biti izloženo pet stotina eksponata iz kolekcije Marinka Sudca. Sledi i restrospekcija u “Muzeju savremene umetnosti” u Rijeci.

Žiri novosadskog Izdavačkog zavoda „Forum“ 30. novembra 2020. jednoglasno je doneo odluku da grupi „Bosch+Bosch“ dodeli Nagradu za likovnu umetnost, a zbog pandemije uručenje nagrade je odloženo. Članovi žirija u sastavu Eled Černik, Korina Gubik i Geza Ric istakli su da je grupa „Bosch+Bosch“ imala veliki uticaj i dala značajan doprinos umetnosti u Srbiji, a posebno na području Vojvodine.

Ova neoavangardna grupa osnovana je u Subotici 1969. godine i činili su je Balint Sombati, Slavko Matković, Atila Černik, Laslo Kerekeš, Katalin Ladik, Laslo Salma i Ante Vukov.

Foto: Nela Tonković

Kreativna radionica „Otvorena knjiga“ i vođenje kroz izložbu Vanje Subotić

Počele su prijave za radionicu „Otvorena knjiga“ koju će u Savremenoj galeriji 27. jula voditi umetnica Vanja Subotić.

Učesnici radinice moći će da izrade knjigu za likovne beleške ili da stvore svoje umetničko delo inspirisano izložbom „Jaje idenditeta“.

Na radionici može da učestvuje 10 osoba starijih od 16 godina. Učešće je besplatno, a rok za prijavu na imejl pedagog.sgsu@gmail.com je 26. jul u 18 časova.

–  Autorska odnosno umetnička knjiga predstavlja medij pun mogućnosti. Istraživala sam ih godinama i uvek se pojave nove knjige koje vas vuku u kontinuirani rad i donose nova saznanja kroz igru. Zabava je u celom procesu izrade, od odabira materijala i načina izrade do formiranja principa i logike koji se u knjizi primenjuju. Sada želim da podelim svoja iskustva i raduje me rad u društvu. Prijavite se da knjigotvorimo stvarnost – rekla je za naš portal Vanja Subotić.

Savremena galerija pripremila je za 23. jul u 19 časova i razgovor sa Vanjom Subotić uz šetnju kroz izložbu.

Neka se štampa Crnjanski! SUBOTIČKI JUBILEJ KOJI NIKOGA NE ZANIMA

“Početkom šeste decenije 20. veka pesnik Dušan Kostić, kao urednik subotičke ‘Minerve’, obratio mi se pitanjem da li Partija dozvoljava da se objave Seobe Miloša Crnjanskog, emigranta u Engleskoj”, zabeležio je Dobrica Ćosić. Subotička “Minerva” je zahvaljujući ovoj hrabroj inicijativi štampala prvo posleratno izdanje “Seoba”, pre tačno 65 godina. Zašto u lokalnom establišmentu više nemamo nijednog Kostića, spremnog da pita u vezi sa onim što zaista misli?

Branko M. Žujović

Početkom marta ove godine, u bolnicu me je ispratila poslednja stranica knjige “Dvanaest portreta” Dobrice Ćosića koju je za štampu priredila njegova ćerka Ana Ćosić Vukić. Od korone sam se u početku naizmenično lečio epizodama “Sopranovih” i čitanjem Ćosićevih portreta. Okupio sam nesvakidašnji konzilijum ovdašnjih književnika i kriminalaca iz Nju Džersija koji se, iz nekog razloga, sasvim dobro slagao.

Prvi među Ćosićevim pisanim portretima bio je lik prznice Miloša Crnjanskog koji bi, da je bio u prilici, možda najbolje opisao Korada Soprana zvanog Džunior i Tonijevu majku Liviju. Možda i Karmelu Soprano nad čijim bi likom mnogi među nama mogli makar da se zamisle.

Izolovan, potom, na infektivnom odeljenju ovdašnje bolnice danima sam, iznova, iščitavao “Kod Hiperborejaca”. Priključivan s vremena na vreme na infuziju, lutao sam Rimom za Crnjanskim kog je Ćosić, sudeći prema redosledu pisaca u svojoj knjizi, najviše cenio od svih.

Poslastičarnica Babington nadomak Španskih stepenica, Berninijev čamac odmah pored, Kafe Greko gde sam, u godinama pre epidemije, sricao Gogoljevu cedulju ispisanu ćirilicom, pa kafe Rozati gde je Crnjanski povremeno sedeo sa zagonetnom gospođicom Dela Kloa, Narodni trg ili Pjaca del popolo sa čijeg kraja Neronova utvara vekovima, noću, opseda Rimljane i njihove goste, Pinč pun zelenila sa pogledom na Mikelanđelovu kupolu u suton i palata Borgeze, pa nazad, preko Tibra, do Sent Anđela i četvrti Trastevere sa svim onim sjajnim malim restoranima…

Dok sam prelazio Milvijski most, na kom je Konstantinovo hrišćanstvo iskasapilo Maksencijev paganski svet, osećao sam se pomalo kao begunac iz bolnice.

Iz maske, priključene na veliku i pretešku čeličnu bocu koju su, kako bi Crnjanski verovatno primetio, ljupke medicinske sestre okretale kao lepezu, udisao sam čist kiseonik osvežen vodom. Podsećao me je na pljuskovima prošaranu vedrinu Rima koja je, jedne nove godine, navirala sa Tirenskog mora gurajući proleće u kalendarsku zimu.

Taj grad prigrlio sam kroz zabeležena iskustva i hiperborejsku melanholiju Crnjanskog koju je ovaj u Večni grad dovukao čak iz Banata. Za moju suprugu Branislavu i mene, zato, ne postoji Rim izvan njegove književne interpretacije i estetske vizure. Naš Rim Crnjanski je oblikovao intenzivnije od Mikelanđela, bilo kog pape ili vladara nekadašnje rimske imperije, pa makar to bio i Marko Aurelije.

Po izlasku iz bolnice, podsetio sam se Ćosićevih zapisa o Crnjanskom, najviše zbog subotičke epizode koja mi se, imajući u vidu ukupne ovdašnje prilike, učinila posebno zanimljivom i važnom.

“Početkom šeste decenije 20. veka pesnik Dušan Kostić, kao urednik subotičke Minerve, obratio mi se pitanjem da li Partija dozvoljava da se objave Seobe Miloša Crnjanskog, emigranta u Engleskoj”, zabeležio je Ćosić.

Znajući da komunisti Crnjanskom ozbiljno zameraju saradnju u “Idejama” i “Vremenu” i još štošta, Ćosić se, kako sam svedoči, povodom Kostićevog pitanja obratio najpre šefici tadašnjeg agitpropa Mitri Mitrović koja ga je uputila na svog šefa Milovana Đilasa. Đilas ga je uputio na Edvarda Kardelja koji je, prema Ćosićevim navodima, pitao: “Ko vam je taj?”. Kardelj je, konačno, Ćosiću rekao da se u vezi sa Crnjanskim obrati Aleksandru Rankoviću zvanom Leka, šefu jugoslovenske policije.

Taj moćni, razboriti i oprezni komunistički funkcioner, kako ga opisuje Ćosić, rekao je da je Crnjanski u emigraciji potpuno pasivan i da će proveriti njegovo držanje.

“Posle nekoliko dana”, beleži dalje Ćosić, “pozvao me je Ranković i rekao: Crnjanski ima samo jedan politički greh u inostranstvu. Na kongresu PEN-a protestovao je što je u Jugoslaviji zabranjeno štampanje pesama Radovana Zogovića”. Ako je verovati Ćosiću, Rankoviću je bilo smešno što Crnjanski, s desna, brani staljinistu Zogovića.

Kratko je dodao: “Neka se štampa Crnjanski”.

Bio je to mig jednog dela jugoslovenske vlasti koja je u celini, ne pitajući svoje građane, upravo uplovljavala u vode unutrašnje politike, one koje će se ozbiljno uzburkati tri i po decenije kasnije. Mimo toga, bila je to politička istorija srpske književnosti i početak zenita subotičkog izdavaštva u koji danas čkiljimo kao krtica u Mlečni put.

Pored Rankovića, na povratak Crnjanskog u Jugoslaviju značajno su uticali pesnik i partizanski prvoborac Tanasije Mladenović, zvani Tasa, u to vreme takođe jedan od “Minervinih” urednika, kao i ambasadori naše zemlje u Londonu Ivo Vejvoda i kasnije Srđan Prica.

Aleksandar Ranković

Danas je, uopšte uzevši, ideja povratka kompromitovana i obesmišljena. Najpre, subotička “Minerva” više ne postoji, barem ne u formatu značajnog nacionalnog izdavača. Ne postoji ni pisac Crnjanskovog značaja koji, zazirući, živi u emigraciji. Ne postoje više ni veliki tiraži u kojima su se, kao pre pola veka, u Subotici štampale knjige značajnih autora.

Ne postoji, na koncu, ni režim koji bi u prizemlju svoje kadrovske arhitekture postavio pesnika spremnog da pita ono što zaista misli, a pri vrhu bilo koga ko bi, u datim okolnostima, imao dovoljno lične i moralne širine da kaže: “Neka se štampa Crnjanski”, pa makar, poput Rankovića, po obrazovanju bio abadžija.

Oporavljajući se kod kuće od virusa, pomalo sam tragao za tim prvim posleratnim, pritom subotičkim izdanjem “Seoba” koje je Crnjanski lično redigovao, u odnosu na ono prvo, štampano 1929. godine kod Gece Kona u Beogradu, unevši značajan broj jezičkih i stilskih ispravki. „Dnevnik o Čarnojeviću” prištampan je uz “Seobe”, kako navodi Rista Tošović u pogovoru pomenutog subotičkog izdanja, bez izmena, na osnovu drugog izdanja iz 1936.

Dušan Kostić

Niko od prijatelja u svojoj biblioteci nije imao ovo, na svoj način dragoceno, subotičko izdanje, danas prisutno u ne više od tridesetak javnih biblioteka.

Više iz znatiželje, pretražio sam neke od sajtova za prodaju svega i svačega, pa i knjiga. Klik na računaru zazvučao je kao mala Božja promisao. Pronašao sam iz prvog pokušaja, u tom trenutku jedini, ali savršeno očuvani, dakle najverovatnije neupotrebljeni, primerak “Seoba”, sa prištampanim “Dnevnikom o Čarnojeviću”, u izdanju subotičke “Minerve” iz 1956. godine. Biblioteka “Izbor”, knjiga četvrta.

Prodavac ga je prodavao po ceni dva i po bureka.

Urednici ovog dragocenog izdanja bili su pomenuti Dušan Kostić, Živko Milićević, Stipan Marušić, Tanasije Mladenović i Risto Tošović.

Risto Tošović

Kostić je bio plodan pesnik i romanopisac (“Pjesme”, “Zemlji voljenoj”, Poema o gradu i ljubavi”, “Proljeće nad rovom”, “Gradić Jelengaj”, “Govor zemlje i mreže”, “Zov lišća”, “Gluva pećina”, “Modro blago”, Gora koštanova”, “Sutjeska”), urednik Radio Beograda, Borbe, Književnh novina, Savremenika, Mladosti i Književnosti. Milićević, dugogodišnji urednik Politike, pozorišni kritičar, pokretač “Politike za decu”, urednik u Radio Beogradu, pesnik, putopisac i hroničar. Mladenović, možda najzaslužniji od svih za povratak Crnjanskog u zemlju, bio je pesnik i jedan od autora časopisa Duga, direktor Književnih novina. Marušić – visoki komunistički funkcioner i predsednik vlade Vojvodine. Tošović, urednik Mladosti, Književnih novina, Politike i Nina.

Stipan Marušić

Na onlajn prodaju, međutim, nisu bile ponuđene samo “Seobe” sa “Dnevnikom o Čarnojeviću”. Bila su oglašena brojna druga “Minervina” izdanja o kojima danas u Subotici možemo samo da sanjamo: “Putevi nesreće” Žozefa Kesela, “Voz za Istanbul” Grejama Grina, “Most na reci Kvaj” Pjera Bula, “Hladni dani” Tibora Čereša, “Kroz sito i rešeto” Marka Tvena, “Bardelis Veličanstveni” Rafaela Sabatinija, “Osvajanje sreće” Bertranda Rasela, a potom redom dela Eriha Marije Remarka, Desanke Maksimović, Alberta Moravije, Adi Endrea, Džozefa Konradaa, Žana Koktoa, Henrija Džejmsa, Perla Baka, Stendala, Hamsuna, Sjenkjeviča, Dime i koga sve još ne od velikana domaće i svetske književnosti… Među ovim naslovima bilo je i “Kinesko jutro – beleške s puta” nekog Blagoja Bogavca, takođe u izdanju “Minerve”, iz 1958. godine, knjiga koja je dopunila moju zbirku srpskih putopisa sa Dalekog istoka.

“Minervini” urednici Crnjanskovih “Seoba” i “Dnevnika o Čarnojeviću” bili su svesni da je jugoslovenska politika puna ofsajd-zamki, pogibeljnih startova s leđa i sudija koje šutiraju pravo u gol, čak i nakon što odsviraju kraj utakmice. Najverovatnije zbog toga su odlučili da, za svaki slučaj, “Dnevnik o Čarnojeviću” prištampaju “Seobama”.

Živko Milićević

Bile su to godine kada je Kardelj, onaj što je Ćosića u vezi sa Crnjanskim pitao: “Ko vam je taj?”, po partijskim forumima, ako je verovati uglednom hrvatskom istoričaru i političaru Dušanu Bilandžiću, već govorio o Jugoslaviji kao tranzitnoj državi bez budućnosti, što je bila jedna od refleksija politike koju je Crnjanski prepoznao, dešifrovao i na nju upozoravao odmah posle Prvog svetskog rata. Protagonisti ideje o tranzitnoj državi bez budućnosti bili su kao ludi bez Crnjanskog i njegovog dela, što se, uostalom, videlo odmah po njegovom povratku u zemlju.

Dve godine posle “Seoba” i “Dnevnika o Čarnojeviću”, 1958, “Minerva” izdaje i Crnjanskovu dramu “Konak” u pet slika o ubistvu kralja Aleksandra Obrenovića i kraljice Drage.

Više od pola veka kasnije postali smo skloniji najprizemnijoj dnevnoj politici i produkciji jezika na kojima sve manje imamo šta da kažemo, nego štampanju i promociji vrednih književnih dela. Zbog toga danas u Gradskoj kući, čija je galerija postala magacin obuće, ali ni oko nje, po ustanovama kulture u kojima su se ulogorili vojnici Partije, nema ko da nas sa zvaničnog mesta podseti na činjenicu da je iz Subotice pokrenuta inicijativa da se Crnjanskova dela štampaju u socijalističkoj Jugoslaviji, što je potom ovde i učinjeno, a što je širom otvorilo vrata njegovom povratku. Ako ne među sve, makar samo među neke od nas.

Možda je u Kostićevom slučaju danas kvaka upravo u tome. Mnogo je lakše bez Crnjanskog.

Izvor: Subotičke.rs

Uručenjem nagrada „Aleksandar Lifka“ otvoren 28. Festival evropskog filma

Sinoć je na Letnjoj pozornici otvoren 28. Festival evropskog filma.

Ovogodišnji dobitnici nagrade „Aleksandar Lifka“ su glumac Aleksandar Berček za doprinos evropskoj kinematografiji u kategoriji domaćih stvaralaca i nemački reditelj Kristijan Pecold za doprinos evropskoj kinematografiji u kategoriji inostranih stvaralaca.

Nagrada „Andergraund spirit“ za izuzetan rad na polju nezavisnog filma, za jedinstven pristup filmskom jeziku i autentičnu autorsku poetiku izgrađenu van glavnih tokova industrije dodeljena je rumunskoj producentkinji Adi Solomon.

Ove godine po prvi put je dodeljena počasna nagrada „Aleksandar Lifka“ za doprinos regionalnoj kinematografiji, dobitnica je slovenačka glumica Milena Zupančič.

Takmičarski program otvorio je film „Dnevnik iz Gvantanama“ reditelja Kevina Mekdonalda sa oskarovkom Džudi Foster u glavnoj ulozi.

Foto: Festival evropskog filma Palić

Preporuka za čitanje – „Agi i Ema“ Igor Kolarov

Vratite se u detinjstvo pričom o neobičnom prijateljstvu između usamljenog dečaka Agija koji se često seli i starije vitez-dame Eme i spremite se da budete dirnuti njihovom borbom protiv sveta koji nastavlja da bude sve otuđeniji.

Po ovom kratkom romanu 2007. godine snimljena je jedna velika retkost – srpski film za decu, u režiji Milutina Petrovića. Milena Dravić tumačila je ulogu Eme.

Pisac Igor Kolarov danas bi napunio 48 godina. U martu 2012. godine sa kolegama iz Politikinog zabavnika bio je gost Gradske biblioteke. Preminuo je u maju 2017. godine.

Foto: Laguna

Đorđe Bajić u Gradskoj biblioteci i Delfi knjižari

Filmski i književni kritičar, pisac i urednik Đorđe Bajić, predstaviće svoj četvrti roman „Smrt u ružičastom“ u utorak, 20. jula u 19 časova u Gradskoj biblioteci. Pre toga, od 18 časova autor će u Delfi knižari potisivati svoju novu knjigu.

Ovaj triler bavi se istragom smrti bivše supruge najvećeg srpskog tajkuna. U njegovom centru je inspektor koji se bori za istinu uprkos medijskim i političkim pritiscima.

Roman će predstaviti autor, zatim glumica Jelena Mihajlović i književni kritičar Zoran Janković.

Foto: Laguna

Omladinski duvački orkestar iz Tolne svira na Velikoj terasi

U petak 16. jula u 18 časova počinje koncert Omladinskog duvačkog orkestra iz Tolne na Velikoj terasi na Paliću.

Orkestar u ovakvom obliku postoji od 2013. godine, a čini ga četrdeset muzičara starosti od 8 do 18 godina. Za Subotičane, sviraće kompozicije klasične i filmske muzike.

Nakon gostiju iz Tolne, nastupiće Subotički duvački orkestar.

„Kompoziti“ Branislave Đuranović u T galeriji

Izložba „Kompoziti“ Branislave Đuranović biće otvorena u petak 16. jula u 20 časova, u T galeriji.

U najavi izložbe, navodi se da su radovi koji se bave idejama sakupljanja i selekcije, dela i celine, destrukcije i konstrukcije, raspadanja i rađanja, cepanja i spajanja i prilagođavanja nastajali u periodu od 2016. do ove godine.

Radovi koji će biti izloženi nastali su kolaž tehnikom pri čemu je umetnica koristila delove svojih starih slika i crteža kao i reciklirani papir.

Branislava Đuranović rođena je u Subotici, a od 2008. godine radi kao likovni edukator u Njujorku.

Izložba fotografija „Putokaz kroz lavirint“ Ivane Stuparević u prostorijama Fondacije „Danilo Kiš“

Izložba fotografija subotičke umetnice Ivane Stuparević „Putokaz kroz Lavirint“ biće otvorena u petak 16. jula u prostorijama Fondacije „Danilo Kiš“ u 19.30 časova.

„Ove fotografije su znakovi pored puta. Svuda su oko nas, samo je potrebno pažljivo posmatrati. Mali su podsetnik da zastanemo, promislimo i sve što radimo – radimo punim srcem. Ova kolekcija fotografija nastajala je u periodu od 2016. godine do danas i svaka otvara jednu sasvim posebnu priču. Budite prisutni, i zavirite u prizore na koje do sada niste obratili pažnju“, naveli su iz Fondacije „Danilo Kiš“.

Ivana Stuparević svira violinu, glumi, fotografiše i bavi se likovnom umetnošću. Izložbu će otvoriti Jovana Zarubica, fotograf i Emil Kadirić, akademski slikar, dok će Nikola Radonjić i Valentin Rončević biti muzička pratnja.

„Dekonstruisane teksture“ Akoša Bale u Savremenoj galeriji

Izložba radova od kože, instalacija i skica umetnika Akoša Bale iz Sente biće otvorena u petak, 16. jula u 19 časova u Savremenoj galeriji.

Bala je 2007. godine završio studije dizajna tekstila na Moholi-Nađ univerzitetu za umetnost i dizajn u Budimpešti. On je profesor crtanja, likovne tehnologije i vajarstva u Gimnaziji za talentovane učenike „Boljai“ u Senti, a bavi se dizajnom nameštaja, grafičkim dizajnom i slikanje.

Pored izložbe u Savremenoj galeriji, Subotičani će Akoša Balu moći bolje da upoznaju putem intervjua koji ćemo uskoro objaviti na našem sajtu.

Proudly powered by WordPress | Theme: Baskerville 2 by Anders Noren.

Up ↑